24. apríl 2007
„Við í stjórninni erum bærilega sátt við þann farveg sem fjármálaráðherra segist vilja beina þjóðlendumálinu. Ég tel að þann áfangasigur megi rekja beinlínis til þess að landeigendur skipulögðu sig í landssamtökum í vetur til að sameina krafta sína gagnvart stjórnvöldum,“ segir Guðný Sverrisdóttir, formaður Landssamtaka landeigenda. Stjórnarmenn samtakanna áttu í gær fund með Árna M. Mathiesen og ræddu síðan stöðuna í eigin hópi.
Landeigendur halda á lofti kröfum um að þjóðlendulögunum verði breytt, í það minnsta breyti ríkisvaldið verklagi sínu verulega þegar í stað. Þeir halda að sjálfsögðu í vonina um lagabreytingu og munu þar halda nýkjörnu Alþingi við efnið strax í haust. Nú liggur hins vegar fyrir munnleg yfirlýsing frá fjármálaráðherra um breytt verklag og hann mun staðfesta þá yfirlýsingu ískriflegu erindi til Landssamtaka landeigenda á næstu dögum.
„Við höfum stundum líkt framgöngu ríkisvaldsins í þjóðlendumálum við þá frumstæðu samskiptasiði í villta vestrinu að skjóta fyrst en spyrja svo. Ríkið hefur með öðrum orðum gert ítrustu landakröfur án þess að færa rök fyrir þeim. Landeigendur eru þar með settir í þá stöðu að sanna eignarrétt sinn aftur í aldir en ríkið, sem kröfurnar gerir, ber enga sönnunarbyrði! Nú segir fjármálaráðherrann að ríkið ætli að fara ofan í mál á svæðum, áður en það lýsir þjóðlendukröfum sínum, og láta rannsóknargögn fylgja kröfulýsingum. Kröfurnar eigi þannig að samræmast betur endanlegri niðurstöðu í óbyggðanefnd og þá aukist líkur á að samkomulagsferlið, sem þjóðlendulögin gera ráð fyrir, verði virkt. Þetta verklag yrði til bóta, enda í samræmi við það sem við höfum krafist. Rétt er að taka fram að andmælaréttur landeigenda verður ekki skertur á nokkurn hátt með breyttu verklagi.“
Nokkrar jarðir í Austur-Skaftafellssýslu eru nú þegar orðnar þjóðlendur og málefni þeirra hafa verið send til Mannréttindadómstóls Evrópu. Staða þessara mála breytist ekki í sjálfu sér þó að ríkið taki upp annað verklag í þjóðlendumálinu. Forysta landeigenda gerir sér hins vegar vonir um að stefnubreyting ríkisvaldsins, sem fjármálaráðherra staðfesti í gær, greiði fyrir því að taka málið á einhvern hátt upp á nýjan leik.
