Húsfyllir var á stofnfundinum á Hótel Sögu.
12. mars 2007
Landssamtök landeigenda á Íslandi voru formlega stofnuð á fjölmennum fundi í Sunnusal Hótels Sögu 25. janúar síðastliðinn en Guðný Sverrisdóttir sveitarstjóri Grýtubakkahrepps var kjörin formaður. Skorað var á Alþingi að breyta þjóðlendulögunum hið snarasta á þá leið að land, með athugasemdalausu þinglýstu landamerkjabréfi, skuli teljast eignarland.
Frummælendur voru Ólafur H. Jónsson, formaður landeigenda Reykjahlíðar ehf. sem fjallaði m.a. um aðdraganda stofnunar samtakanna og tók dæmi um nokkrar kröfulýsingar sem gerðar hafa verið undanfarið í jarðir bænda. Ólafur Björnsson hrl. kom næstur og fór yfir stöðu þjóðlendumála í Óbyggðanefnd og helstu sjónarmið landeigenda. Þá flutti Örn Bergsson, bóndi að Hofi í Öræfum, erindi þar sem hann m.a. rakti orð og efndir þingmanna um þjóðlendulögin. Örn krafðist þess í máli sínu að þessum ólögum verði breytt og vitnaði þar til orða Sigurðar Líndals lagaprófessors sem kallaði þjóðlendulögin ólög á sínum tíma. Seinasti frummælandinn var dr. Guðrún Gauksdóttir en henni var tíðrætt um þá aðferðafræði sem beitt hefur verið af hálfu hins opinbera í þjóðlendumálinu öllu. Í hennar máli, sem og annarra, kom fram að með því að skjóta málinu til Mannréttindadómstóls Evrópu væri hægt að fá leiðbeinandi dóm um eignarréttarákvæði íslensku stjórnarskrárinnar en ólíklegt væri að sá dómur kæmi áður en störfum Óbyggðanefndar lyki. Fram kom að hjá Mannréttindadómstólnum væru nú fyrirliggjandi um 80 þúsund mál og það væri á vissan hátt táknrænt að mörg þeirra fjalla um eignarrétt fólks í gömlu austantjaldslöndunum sem færi nú fram á að fá eignir sínar til baka frá stjórnvöldum.
Aðstandendur samtakanna telja að skráðir stofnfélagar séu hátt í 300 talsins en þar séu, fyrir utan einstaklinga, sveitarfélög og aðrir lögaðilar. Athygli vakti hve víða menn komu að en t.d. kom stór rúta með Skagfirðinga og Húnvetninga suður um heiðar, Þingeyingar fjölmenntu og fólk úr flestum héruðum landsins einnig.
Stjórn var kosin á fundinum og í henni sitja eftirtaldir aðilar:
Aðalstjórn:
Guðný Sverrisdóttir, Grenivík, formaður
Ólafur H. Jónsson, Reykjavík
Örn Bergsson, Hofi
Jóhannes Kristjánsson, Höfðabrekku
Gunnar Sæmundsson, Hrútatungu
Varastjórn:
Jóhannes Sigfússon, Gunnarsstöðum
Hrafnkell Karlsson, Hrauni
Aðalsteinn Jónsson, Klausturseli
Anna Guðrún Edvardsdóttir, Bolungarvík
Rögnvaldur Ólafsson, Flugumýrarhvammi
Fundurinn samþykkti ályktun sem er svohljóðandi:
Stofnfundur Landssamtaka landeigenda á Íslandi, í Sunnusal Hótels Sögu 25. janúar 2007, skorar á ríkisstjórn og Alþingi að beita sér fyrir því að lögum um þjóðlendur nr. 58/1998 verði breytt þegar í stað á þann veg að land, sem samkvæmt þinglýstu landamerkjabréfi og/eða heimildarskjali, þar á meðal fyrirvaralausu eignarafsali frá ríkinu, tilheyrir tiltekinni jörð, jörðum, upprekstrarfélagi, fjallskiladeild, sveitarfélagi eða annars konar lögpersónu, skuli teljast eignarland. Sá sem haldi öðru fram hafi sönnunarbyrði fyrir því.
Fundurinn mótmælir harðlega túlkun og framkvæmd þjóðlendulaganna af hálfu ríkisvaldsins enda er þar gengið gegn þeim skilningi sem lagður var í tilgang laganna á Alþingi og utan þess á sínum tíma. Má þar nefna að ríkið gerir kröfur langt út fyrir miðhálendi landsins, jafnvel allt í sjó fram, þrátt fyrir yfirlýstan tilgang laganna um að einungis ætti að ákveða mörk eignarlanda og þjóðlendna á miðhálendinu. Þessar kröfur eiga sér enga stoð, hvorki í þjóðlendulögunum sjálfum né í greinargerð frumvarps til þeirra laga. Þar er hvergi að finna stafkrók um að markmið ríkisins sé að sölsa undir sig þinglýst eignarlönd eða yfirleitt að ná undir ríkið sem mestu landi. Alþingismenn og ýmis hagsmunasamtök, sem fjölluðu um málið, gengu út frá að markmið lagasetningarinnar væri að gera mörk á hálendisjaðri skýrari.
Eignarrétturinn er stjórnarskrárbundinn og friðhelgur. Gegn þessum rétti er freklega gengið með ólöglegum kröfum ríkisvaldsins. Landeigendur munu verjast með öllum lögmætum ráðum, meðal annars fyrir dómstólum hérlendis og Mannréttindadómstóli Evrópu í framhaldinu, ef þörf krefur.
Framundan eru kosningar til Alþingis. Fundurinn skorar á landeigendur að halda málstað sínum hátt á lofti um allt land og krefja stjórnmálamenn um afstöðu og viðhorf til landakrafna ríkisins við hvert tækifæri sem gefst í kosningabaráttunni. Markmiðið hlýtur að vera að Alþingi breyti þjóðlendulögunum þegar í stað.
